توصیه های کاربردی رتبه هاي 1 دكتري ( اعضای هیئت علمی بنیاد ســامـــا )

• دانشجوی رتبه یک دانشگاه تربیت مدرس

تکنیک های مصاحبه

در جلسه مصاحبه پذیرش دکتری اساتید مختلفی با دیدگاه ها و روش های سنجش متفاوتی حضور دارند. اما چند نکته کلی می تواند به شما کمک کند. اول اینکه آرامش داشته باشید و تحت هیچ شرایطی تعادل خود را از دست ندهید شاید استادی بخواهد بداند شما در حال عصبانیت چه واکنشی انجام می دهید. باید مراقب باشید و همواره با ادب و احترام و با آرامش و خونسردی برخورد کنید.

نکته بعد، سئوالاتی است که از شما می پرسند مي باشد. خیلی مهم است که اگر جواب سوالی را نمی دانید خیلی راحت مثلا از چنین جملاتی استفاده کنید: که تا حالا به این موضوع فکر نکرده بودم، چه موضوع جالبی پرسیدید! یا ....

هرگز در مورد چیزی که نمی دانید اظهار نظر نکنید.

نقل است استاد بزرگی در سرجلسه دفاع از پایان نامه ای از دانشجوی مربوطه پرسید که ید چگونه تهیه می شود؟ دانشجو پاسخ داد ، آنرا از یک درخت تهیه می کنند، استاد پرسید از کدام قسمت گیاه، دانشجو تاملی کرد و گفت از گل آن درخت، استاد پرسید این درخت در چه ماهی از سال گل می دهد، دانشجو گفت در ماه دوم پاییز گل می دهد. سپس استاد از جایش بلند شد و برای دانشجو کف زد و به وی گفت پس شما هم بروید وقتی آن درخت در پاییز گل داد بیایید و از رساله خود دفاع کنید.

وقتی چیزی را ندانید و شانسی چیزی بگویید یك سلسله سوال پشت سر هم پرسیده می شود و به اصطلاح گیر می افتید. حتی پیش می آید سئوالی از شما بپرسند که واقعا پیچیده و مشکل باشد و بهانه ای هم برای جواب ندادن به آن پیدا نکنید خیلی راحت با توجه به اصول و مفاهیم اولیه سعی کنید به سئوال پاسخ دهید شاید استاد طراح سئوال بخواهد نحوه تجزیه و تحلیل شما را بسنجد.

دانشجوی رتبه یک دانشگاه صنعتی شریف

اگر مدت زمان زيادي از پايان نامه کارشناسي ارشد شما مي­گذرد بهتر است که نگاهي به پايان نامه خود بيندازيد زيرا به احتمال زياد حداقل 1 يا 2 سوال از پايان نامه انجام داده پرسيده ميشود و در صورتي که در جواب دادن به اين سوالات تعلل کنيد صد در صد رد خواهيد شد. داشتن اطلاعات کافي از پايان نامه کارشناسي نيز ضروري است.

معمولا از شما پرسيده مي­شود که در دوره دکتري قصد تحقيق در چه موضوعي داريد. به هيچ وجه نگوئيد فرقي نمي کند. هم چنين به هيچ وجه يک موضوع خيلي جزئي را عنوان نکنيد. سعي کنيد به گونه اي نه چندان جزئي صحبت کنيد. اگر مي­خواهيد چند موضوع را عنوان کنيد سعي کنيد يک پيوستگي و ارتباط بين مطالب وجود داشته باشد.

اساتيد دانشگاه­ها (به خصوص دانشگاه­هاي معتبر) به هيچ وجه دانشجويي را که سرِ کار مي­رود را به عنوان دانشجو قبول نمي­کنند. به همين دليل در صورت متاهل بودن و يا وجود اختلاف زماني قابل توجه بين پايان دوره ارشد و آغاز دکتري حتما اين سوال را از شما مي­پرسند که آيا سر کار خواهيد رفت يا نه؟ و يا چگونه هزينه زندگي را تامين مي­کنيد؟ اگر براي مدت کمي سر کار رفته­ايد به هيچ وجه عنوان نکنيد. در صورتي که براي مدت طولاني شاغل بوده­ايد به اساتيد بايد اين قول را بدهيد که ديگر در جايي مشغول نخواهيد شد.

يکي ديگر از سوالاتي که از شما مي­پرسد اين است که اصولا چرا مي­خواهيد دکتري بخوانيد و هدف شما از دکتري خواندن چيست؟ آيا به آينده شغلي خود فکر کرده ايد و آيا از شما در صنعت استفاده مي­شود يا خير؟ به همين جهت حتما قبل از روز مصاحبه در اين زمينه فکر کنيد و جواب مناسبي را در ذهن خود داشته باشيد. بهترين جواب صادقانه ترين جواب است.

معمولا از شما سوال درسي پرسيده نمي­شود (به عنوان مثال دانشگاه تهران و اميرکبير) اما در بعضي دانشگاه­ها از شما سوال علمي پرسيده مي­شود به عنوان مثال در دانشگاه شريف از شما تلفيقي از سوال هوش و رشته مورد نظر پرسيده مي­شود. احتمال جواب درست دادن شما کم است ولي با اين حال سعي کنيد جوابي بدهيد که براي آن دليل منطقي داريد ( به هيچ وجه نگوئيد نمي دانم! ). اما در اکثر موارد ديگر، سوالات پايه رشته شما پرسيده مي­شود.

در پايان به شما عرض مي­کنم که براي اساتيد پشتکار دانشجو و صداقت او مهمترين موارد اخلاقي هستند که بعضا بالاتر از ويژگي­هاي علمي داوطلب قرار مي­گيرند.

• و توصيه هايي مهم از زبان مديريت بنياد آموزشي پژوهشي سـامـا
• هرگز خود را دست كم نگيريد. بيشتر افرادي كه براي قبولي در مصاحبه با شما رقابت مي كنند وضعيتي همانند شما يا بدتر از شما (در تعداد مقالات چاپ يا پذيرش شده،رزومه آموزشي و ...)دارند لذا به هيچ وجه خود را دست كم نگيريد.

• از هم اكنون تا مي توانيد مستندات رزومه خود (شامل نامه هاي پذيرش مقالات،مجلات چاپ شده ، گواهي هاي تدريس، گواهي هاي موفقيتهاي فرهنگي و اجتماعي تان و ... ) را جمع آوري كنيد، اساتيد نه وظيفه و نه وقت بررسي صحت و سقم صحبتهاي شما را ندارند اين خود شما هستيد كه با ارائه مستندات صحبتهايتان ، همان لحظه از خود دفاع خواهيد كرد.

و ...

كتابچه ي حاضر ، بخشهايي از بسته جامع "تكنيكهاي موفقيت در مصاحبه دكتري – از زبان رتبه هاي يك- " مي باشد كه در بنياد آموزشي پژوهشي ســـامـــا تهيه و منتشر شده است. براي كسب اطلاعات بيشتر به سايت www.iransama.org ( منوي موفقيت در مصاحبه دكتري ) مراجعه فرمائيد.